Entropy بۆ هۆنراوەی کوردی هەردوو هۆنەر بێکەس و گۆران

کریم بەرزنجی, نظیرە صدیق

	Entropy بۆ هۆنراوەی کوردی هەردوو هۆنەر بێکەس و گۆران
ZANCO Journal of Humanity Sciences
Article 14, Volume 22, Issue 5, 2018, Pages 207-223 PDF (1.01 M)
Author
نظیرە صدیق کریم بەرزنجی
بەشی ئامار کۆلێژی بەڕێوەبردن وئابووری / زانکۆی صلاح الدین-هه‌ولێر
Abstract
تیۆری زانیاری (Information Theory) لقێکی سەرەکییە لەماتماتیکی کرداریدا (applied mathematics) کە لەسەربنچینەی تیۆرەکانی ئەگەرەکان Theory) Probability) وتیۆرەکانی ئامار ((Statistics دانراوە لەزانستەکانی ئامارو ئەندازەو ئامارو کۆمپیوتەرو بیرکاری و فیزیاو تەکنۆلۆژیەکان وزانستی دەروونی وچەند زانستێکی تربەکارهاتووەو لێکۆڵینەوەی لەسەر دەکرێت. ئەم بیرۆکەیە لەلایەن زانا (Claude Elwood Shannon) لەساڵی(1948) داوەک توێژینەوەیەک پێشکەشی کرد لەدواییدا پەرەی پێدارا وەک تیۆرێکی زانستی شیکردنەوە زانستیەکانی لەسەرکرا. گرنگترین یەکەی پێوانە کردنی زانیاری بریتیە لە Entropy.هەمووشتیک لەگەردوندا بە ڕێکی پێک دێت لەکۆتاییدا ئەگۆڕێت بۆ ناڕێکی پێوەری ئەو گۆرانکاریە بریتیە لەEntropy کەپێوەرێکە بۆدیاری کردنی ناڕێکی یان هەڕەمەکی. لەئاماردا Entropy هەر ناڕێکی دەنوینێ‌ کە ئەوناڕێکیە گوومان دروست دەکات کەواتە لەئاماردا Entropyوەک پێوەرێک بۆ گومان (دڵنیانەبوون) uncertainty)) بەکاردێت وەک شیکردنەوەیەکی ئاماری لەزۆر بوارەکانی زانست ووێژەدا بەکارهێنرابەڵام لەوێژەی کوردیدا ئەوڕێچکەیەهیچ نەگیراوەبەتایبەتی لە لێکۆڵینەوەی بەرهەمی هۆنەرەکاندا وەلەبەرئەوەی هۆنراوەپەیوەندی بە هەست وناخی مرۆڤەوە هەیە وەلەکارلێکەبایۆلۆجیەکانەکەلەکاریگەری ڕوداوێکە لەسەری وەئەو ڕوداوە ئەبێتە سەرچاوەیەکی ووزەیەک کە بەووشە وگفتوگۆ دەرئەبڕێت یان ئەتوانین بڵێین هۆنراوە بریتیەلەهۆنینەوەی ووشەی ڕەوان وڕستەی ڕێک وپێک لە کزە وسۆز ودەروونەوە دەرچێت کار دەکاتەسەر کزە وسۆز ودەروونی کە سانی تربۆ دەرخستنی ئەم ڕاستیەبۆ خوێندنەوەی ڕێژەی دڵنیایی لە هەستی هۆنەرە کانماندا دوو هۆنەرمان هەڵبژارد یەکەمیان مامۆستا فایەق بێکەس بۆ هەستی کوردایەتی تاقیکردنەوەی لە هۆنراوەی (ئەی وەتەن مەفتوونی تۆم...) وەدووەمیان مامۆستا گۆران بۆ هەستی ئەوینی و وەتاقیکردنەوەی لە هۆنراوەی (جوانی بێ‌ ناو) ی بەتیۆرەکانی تیۆری زانیاری شیکردنەوەی (Entropy) و تیۆری رێگای کۆدی(Fano Entropy –Shannon) مان بەپێی شیکاری یاسای تایبەتی خۆیان وەک پێوەر بۆ ئەگەری گومان یان(دڵنیانەبوون) uncertainty of probability)) بەکارهێناوە بەمانای ئەوئەنجامەی لە شیکاری شیکردنەوەی(Entropy) دەستمان کەوت ئەگەری گوومانە یان ڕێژەی دڵنیا نەبوونە وە بۆ دڵنیا بوون ئەو ئەنجامەمان لە ژمارە (100) سەد دەرکرد ڕێژەی دڵنیا بوونمان دەرهێنا کە یەکەمیان مامۆستا فایەق بێکەس بۆ هەستی کوردایەتی تاقیکردنەوەی لە هۆنراوەی (ئەی وەتەن مەفتوونی تۆم...) (72.354%) وە بەرێگای کۆدی (Fano Entropy -Shannon) کە تیۆرێکی ترە (73%)وەدووەمیان مامۆستا گۆران بۆ هەستی ئەوینی و وەتاقیکردنەوەی لە هۆنراوەی (جوانی بێ‌ ناو) ی(69.93458%) وەهەروەهابەبەکارهێنانی تیۆری رێگای (Fano Entropy -Shannon) (65%) وەپاش لێکۆلینەوە بۆ سەلماندنی کارایی) (significant ئەنجامە ئاماریەکەبە ڕێگای (test-t) دەرکەوت هەردوو ئەنجامەکە کاران) (significant مامۆستا فایەق بێکەس ( 0.017) و مامۆستا گۆران 0.001)) دەرچوون.

Statistics Article View: 35 PDF Download: 55